خود جايى باز كرد ، « 200 » و با اوج گرفتن كار عباسيان ، امّا به‌ويژه در زمان آل بويه « 201 » كاملا در همه جا متداول شد « 202 » و حتى در بين النهرين ( درست در بغداد ، و حتى در بصره هم ) « 203 » رسمى همه‌گير شد . « 204 » در سوريه ، مصر و شمال افريقا نيز اين جشن در برخى از زمانها ، به طور نامنظم برگزار مىشد . « 205 » اما بااين‌همه تقويم ايرانى ( به‌ويژه با در نظر گرفتن گردش سال ) به‌هيچ‌وجه چنان دقيق تنظيم نشده بود كه حد اقل تا حدى با تقويم يوليانى ( تقويم قيصرى ) قابل مقايسه باشد . در عصر ساسانيان نظارتهاى لازم در امر ستاره‌شناسى وجود نداشت ، « 206 » و بدين‌سان در طول زمان ، جابجايى قابل ملاحظه‌اى در تاريخ‌ها ( و حتى در اعياد ) در مقابل فصول به وجود مىآمد . عيد نوروز كه در واقع با پايان زمستان تطابق داشت و براساس برداشتهاى بعدى ( به علت جابه‌جايى ) مىبايست با شروع بهار ، آغاز سال جديد را مشخص مىكرد ، به‌هيچ‌وجه در 21 مارس ( به سبك قديم ) ( و نيز در اول فروردين ) واقع نمىشد . « 207 » همچنين جشن

--> - طبرى : تاريخ 2 ، ص 1846 . ( 200 ) . هداياى نوروزى ( از آن جمله شيرينى ) در فارس در سال 235 ه / 51 - 850 م : طبرى : تاريخ 3 ، ص 1405 . Browne I 259 - ؛ و نيز Inostrancev , Sas . Et . 93 - 102 براى زمان حاضر رجوع كنيد به : Masse Croyances . . . . ( ديگر مشخصات در پاورقى 155 مبحث « فعاليت ساختمانى » در كتاب حاضر ) . ( 201 ) . روذراورى : ذيل تجارب الامم ، ص 67 . - Goldziher , Shu'ub . 210 , Anm . 1 و در آنجا فهرستى از منابع يهودى نيز آمده است . - مسكويه : تجارب الامم ، ج 7 ، ص 3 . ( 202 ) . طبرى : تاريخ 3 ، ص 1448 ؛ ابن اثير : الكامل / چاپ تورنبرگ ، ج 7 ، ص 30 . - جاحظ به طور مفصل اعياد را مورد بررسى قرار داده است . ( 203 ) . Kremer , C . G . II 78 f . ( 204 ) . در برخى آثار بازمانده اسلامى آمده است كه در اين روز حضرت على ( ع ) ( طبق عقايد تشيع ) به‌عنوان جانشين پيامبر ( ص ) برگزيده شده است . از نظر گلدتسيهر تسيهر ، Goldziher , Heil igenverehrung . . . , S . 331 ; اين امر نمودارى از روايات ايرانى درباره تاجگذارى جمشيد در نوروز است . ( 205 ) . مسعودى : مروج الذهب ، ج 3 ، ص 413 و بعد - معزّ فاطمى در مصر به طور مثال آن را ممنوع كرد : Kremer , C . G . II 79 . ( 206 ) . بيرونى : آثار الباقيه ، ص 33 . ( 207 ) . سال 597 ه / 1201 م نوروز در هشتم فروردين جشن گرفته شد : محمد بن ابراهيم ؛ تاريخ آل السلجوق . 179 .